Actualiteiten ondernemingsrecht november 2009

 
19 november 2009 / Door: Casper Jones
 
U als ondernemer bent voortdurend in beweging. Zo ook het ondernemingsrecht. Hieronder volgen in vogelvlucht de belangrijkste ontwikkelingen. Het is overigens op dit moment nog onduidelijk wanneer onderstaande voorstellen daadwerkelijk worden ingevoerd.
 
Maatschappelijke onderneming
 
Medio juli 2009 is er een wetsvoorstel ingediend dat relevant is voor instellingen die een belangrijke maatschappelijke taak uitvoeren. Hierbij moet worden gedacht aan woningcorporaties, zorginstellingen, scholen en andere instellingen in de semipublieke sector.
 
In dit voorstel wordt een stelsel van bepalingen geïntroduceerd dat van toepassing is op verenigingen en stichtingen die een maatschappelijke onderneming in stand houden. Deze bepalingen regelen het intern toezicht en de betrokkenheid van belanghebbenden bij de onderneming. Het doel is instellingen die zich tot maatschappelijke ondernemingen hebben ontwikkeld een herkenbare plaats in het rechtsverkeer te geven. Daarmee wordt de basis gelegd voor nieuwe verhoudingen tussen de instellingen en de burgers die belang hebben bij hun diensten en voor hun positie op de markt en tussen de instellingen en de overheid.
 
Afschaffing verklaring van geen bezwaar
 
Voor de oprichting van een besloten vennootschap (BV) of naamloze vennootschap (NV) is een verklaring van geen bezwaar vereist van het Ministerie van Justitie. Voorts is een dergelijke verklaring vereist voor de wijziging van de statuten van een BV of NV of de omzetting van een andere rechtspersoon in een BV of NV (bijv. in het geval van een VBI). Dit systeem wordt ook wel "het preventieve toezicht" genoemd.
 
Thans wordt voorgesteld om dit systeem te vervangen door een systeem van permanente controle van rechtspersonen (ook wel repressief toezicht genaamd). Onder het voorgestelde systeem zal elke wijziging in de levensloop van een rechtspersoon worden gecontroleerd door het Ministerie van Justitie. Doel is om te voorkomen dat rechtspersonen worden gebruikt voor ongeoorloofde doeleinden. Het permanente toezicht zal zich naast besloten en naamloze vennootschappen ook richten op coöperaties, verenigingen, onderlinge waarborgmaatschappijen, stichtingen en de Europese vennootschappen.
 
Door de afschaffing van het preventieve toezicht zal de snelheid voor het oprichten van, wijzigen van de statuten van en het omzetten van een andere rechtspersoon in een besloten en naamloze vennootschap toenemen.
 
Publicatieplicht voor stichtingen
 
Op dit moment telt Nederland ongeveer 160 000 stichtingen, waarvoor geen algemene verplichting tot publicatie van de jaarstukken geldt. Deze stichtingen zijn wel verplicht binnen 6 maanden na het einde van het boekjaar de jaarstukken op te stellen. De Staatssecretaris van Justitie is van plan om dit uit te breiden met een wettelijke verplichting om deze stukken ook te openbaren. Door deze publicatieplicht zullen stichtingen de jaarstukken moeten deponeren bij het handelsregister van de Kamer van Koophandel.
 
Volgens de Staatssecretaris wordt hiermee een grote stap gezet naar een betere informatiepositie ten opzichte van stichtingen, terwijl de extra administratieve last die een stichting hiervan ondervindt beperkt blijft tot de handeling die benodigd is om deze stukken (elektronisch) beschikbaar te stellen.
 
Overigens geldt voor stichtingen die ondernemingen drijven waarvan de netto-omzet gedurende kort gezegd twee opeenvolgende boekjaren ten minste € 4.4 miljoen bedraagt, op dit moment al wel een publicatieplicht.
 
Wijzigingen enquêterecht
 
Veel geschillen in ondernemingen worden via het enquêterecht voorgelegd aan de Ondernemingskamer van het Gerechtshof te Amsterdam. Op basis van de enquêteprocedure kan de Ondernemingskamer ingrijpen bij een rechtspersoon. Zij kan één of meer personen benoemen tot het instellen van een onderzoek naar het beleid en de gang van zaken van een rechtspersoon indien blijkt van gegronde redenen om aan een juist beleid te twijfelen. De Ondernemingskamer oordeelt op basis van het onderzoek of sprake is van wanbeleid en zij kan dan desgewenst voorzieningen treffen. Zo kunnen besluiten van de aandeelhoudersvergadering, het bestuur en de raad van commissarissen worden geschorst of vernietigd, kunnen bestuurders en commissarissen worden geschorst of ontslagen en andere bestuurders of commissarissen tijdelijk worden aangesteld en kan tijdelijk van statutaire bepalingen worden afgeweken.
 
Thans is er een voorstel om het enquêterecht op een aantal punten te wijzigen. In het voorstel zijn onder meer de volgende aanpassingen uitgewerkt:
  • de toegang tot de enquêteprocedure wordt gewijzigd; er wordt onderscheid gemaakt tussen grote en minder grote NV’s en BV’s en de rechtspersoon krijgt het recht om zelf een enquêteprocedure te starten;
  • de belangenafweging voor de toewijzing van onmiddellijke voorzieningen wordt in de wet vastgelegd;
  • het aansprakelijkheidsrisico van de onderzoekers en tijdelijk aangestelde bestuurders en commissarissen wordt beperkt;
  • de onderzoekers dienen de in hun verslag genoemde personen in de gelegenheid te stellen om opmerkingen te maken ten aanzien van wezenlijke bevindingen ter zake die personen.
Voortgang flexibilisering BV-recht en Wet Personenvennootschappen
 
In eerder verschenen artikelen onder het rubriek nieuws op deze site is uitgebreid stilgestaan bij de Wet vereenvoudiging en flexibilisering van het BV-recht en de Wet Personenvennootschappen. Door de laatstbedoelde wet zullen de V.O.F. en de maatschap verdwijnen en de openbare en stille vennootschap worden ingevoerd. (Onderdelen van) beide wetten zijn nog steeds in behandeling in de Tweede Kamer; het is niet de verwachting dat deze wetten op korte termijn zullen worden ingevoerd.
 
Indien u meer informatie wilt ontvangen over deze onderwerpen of over andere ontwikkelingen op het gebied van het ondernemingsrecht, neem dan contact op met Casper Jones, (telefoonnummer: 033-4601601, c.m.jones@vbcnotarissen.nl).
 

 
 
 
Kom een keer langs bij Notariswinkel voor persoonlijke dienstverlening op maat. Wij zijn op weekdagen en donderdagavond en zaterdagochtend van 10.00 uur tot 13.00 uur geopend. Openstelling op donderdagavond en zaterdagmorgen op afspraak.
Amersfoort
Arnhemseweg 14
3817 CH Amersfoort
tel. 033 - 4 601 601
E-mail. amersfoort@vbcnotarissen.nl